Құрылыс саласында зертханалық бақылау көбінесе міндетті, бірақ екінші дәрежелі элемент ретінде қабылданады — тек хаттамалар мен паспорттар көзі ретінде. Мұндай көзқарас зертхана тек «қағаз үшін» қажет деген қате түсінік қалыптастырады.
Негізінде зертханалық бақылау — тәуекелдерді басқару құралы. Ол бетон құрамындағы, қасиеттеріндегі және сапасындағы ауытқуларды конструкцияда ақаулар пайда болғанға дейін анықтауға мүмкіндік береді.
Зертхана туралы кең таралған қате түсінік
Негізгі қате түсінік — зертхана тек дайын бетонды «растау» үшін қажет деген ой. Шын мәнінде оның міндеті — фактілерді тіркеу емес, қателіктердің алдын алу.
Зертханалық бақылаусыз бетон өндіру бақыланбайтын процеске айналады, онда ауытқулар тым кеш анықталады.
Зертханалық бақылау қандай тәуекелдерді анықтайды
Зертхана төсеу кезеңінде көзбен анықтау мүмкін емес маңызды ауытқуларды анықтауға мүмкіндік береді.
- цемент белсенділігінің өзгеруі;
- толтырғыш материалдардың тұрақсыз қасиеттері;
- қоспаның қозғалғыштығындағы ауытқулар;
- нақты беріктіктің жобалық талаптарға сәйкес келмеуі.
Мұндай тәуекелдерді ерте анықтау өндіріс процесін ақау туындағанға дейін түзетуге мүмкіндік береді.
Зертхана мен өндірістің байланысы
Тиімді зертхана бетон зауытынан бөлек жұмыс істемейді. Ол өндіріс процесімен тығыз байланыста болып, технологиялық шешімдерге әсер етеді.
Сынақ нәтижелері рецептураны, дозалау режимдерін және араластыру параметрлерін түзету үшін қолданылады.
Кіріс материалдарын бақылау
Бетон сапасы бастапқы материалдардың тұрақтылығына тікелей байланысты. Зертханалық бақылау бетон қоспасын дайындаудан бұрын басталады.
- цемент сипаттамаларын тексеру;
- толтырғыштардың түйіршік құрамын бағалау;
- инертті материалдардың ластануы мен ылғалдылығын бақылау;
- химиялық қоспалардың үйлесімділігін бағалау.
Кіріс материалдарындағы аз ғана өзгерістердің өзі бақылаусыз қалса, дайын бетон сапасына әсер етеді.
Дайын бетон қоспасын бақылау
Қоспа дайындалғаннан кейін зертхана оның негізгі қасиеттерін бақылайды, олар бетонның төселуі мен беріктік жинауына әсер етеді.
- бетон қоспасының қозғалғыштығы;
- тығыздығы мен біртектілігі;
- бақылау үлгілерін дайындау;
- нормативтік мерзімдерде беріктікке сынақ жүргізу.
Бұл мәліметтер қоспаның жобалық талаптарға сәйкестігін растауға және жүйелік ауытқуларды анықтауға мүмкіндік береді.
Инженерлік қорытындылар
- зертханалық бақылау — қауіпсіздік жүйесінің бөлігі;
- ол ақаулар пайда болғанға дейін тәуекелдерді анықтайды;
- зертхана өндірістен бөлек емес, онымен бірге жұмыс істейді;
- кіріc материалдарын бақылау сапа тұрақтылығы үшін маңызды;
- зертханасыз бетон сапасын басқару мүмкін емес.
Неге өндірушімен жұмыс істеу маңызды
Бетон сапасын бақылау объектіде емес, материалдарды таңдау мен рецептураны әзірлеу кезеңінде басталады. Өз зертханасы бар өндіруші ғана бұл процесті жүйелі түрде басқара алады.
Бетон қоспасын таңдау, тәуекелдерді бағалау немесе жобалық талаптарға сәйкестікті растау қажет болған жағдайда MDV BETON мамандары жеткізу жоспарлау кезеңінде-ақ инженерлік деңгейде қосыла алады.
